ପ୍ରେରକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସ୍ୱୟଂସେବକ କିଏ: ଯେତେବେଳେ ସେବା ସ୍ୱଭାବରେ ପରିଣତ ହୁଏ…
ଥରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଜଣେ ଯୁବକ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ବସ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଜଣେ ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ରାସ୍ତା ପାର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଯାନଚଳାଚଳ ଯୋଗୁଁ ପାର ହୋଇପାରୁନଥିଲେ।
ପ୍ରଥମେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁବକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁଅ, ଏହି ଭାଇଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ପାର କରାଇ ଦିଅ ।” ଯୁବକ ଖୁସିରେ କଥା ମାନି ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରାସ୍ତା ପାର କରାଇଦେଲେ। ଏହା ଏକ ଭଲ କାମ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି କାମ ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିବାରୁ କରିଥିଲେ।
ଏବେ ସେହି ଘଟଣାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ପୁଣି ଥରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଜଣେ ଯୁବକ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ବସ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଜଣେ ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ରାସ୍ତା ପାର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଯାନଚଳାଚଳ ଯୋଗୁଁ ପାର ହୋଇପାରୁନଥିଲେ।
ଯୁବକ ଏହା ଦେଖି କାହାରି କହିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ନିଜେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେ ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରାସ୍ତା ପାର କରାଇଦେଲେ। ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୁହଁରେ ସନ୍ତୋଷ ଦେଖି ଯୁବକଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ତୃପ୍ତିର ଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।
ଉଭୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ କାମ ସମାନ ଥିଲା—ଜଣେ ଅସହାୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ପାର କରାଇବା। କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ଘଟଣାରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଘଟଣାରେ ଯୁବକ ବାହ୍ୟ ପ୍ରେରଣାରୁ କାମ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଘଟଣାରେ ପ୍ରେରଣା ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରରୁ ଆସିଥିଲା। ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ହିଁ ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଜଣେ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ।
ସ୍ୱୟଂସେବକ ସେ ନୁହେଁ, ଯିଏ କେବଳ କାହାରି ଆଦେଶରେ ସେବା କାମ କରେ। ସ୍ୱୟଂସେବକ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ସମାଜ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଥାଏ; ଯିଏ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନିଜେ ବୁଝିପାରେ ଏବଂ କୌଣସି ଆଶା କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବିନା ଆଗକୁ ବଢ଼ି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରେ।
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେବା କୌଣସି ଅଲଗା କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ। ସମାଜର ଦୁଃଖକୁ ସେ ନିଜର ଦୁଃଖ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ କୁହାଯାଏ—
“ଯେଉଁଠାରେ କାହାରି କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ସ୍ୱତଃ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଯାଏ, ସେହିଠାରୁ ଜଣେ ବାସ୍ତବ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ।”