ମହେଶ ଜେଠମାଲାନୀଙ୍କ ଲେଖାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ:
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ସଦାସର୍ବଦା ପାଇଁ ବଦଳି ଯାଇଛି
ମହେଶ ଜେଠମାଲାନୀ
ଗତକାଲି ମତେ କୁହାଗଲା ଯେ ‘ଇଣ୍ଡି’ (INDI) ମେଣ୍ଟର କୌଣସି ବି ସଦସ୍ୟ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଉଠାଉ ନାହାନ୍ତି। କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଗକୁ ଯାହା ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି, ଏହା କେବଳ ତାର ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ମାତ୍ର।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ବୈଚାରିକ ଭୂକମ୍ପ, ଯାହାର ଅନୁକମ୍ପନ ଆଗାମୀ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଅନୁଭୂତ ହେବ।
ବଙ୍ଗଳାରେ ବିଜେପି ଜିତିବା କେବଳ ମମତାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା କିମ୍ବା ଟିଏମସି (TMC) ର ଦୀର୍ଘ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଜିନିଷ ବିଷୟରେ: ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ମୂଳ ବ୍ୟାକରଣ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ଚେତନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତକୁ ଆସିବା।
ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତକୁ କୁହାଯାଉଥିଲା ଯେ ହିନ୍ଦୁ ଜାଗରଣ ବିପଜ୍ଜନକ, ସନାତନ ଗର୍ବ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ, ମନ୍ଦିର ରାଜନୀତି ପ୍ରଗତିବିରୋଧୀ, ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହଣୀୟ ରାଜନୀତି ହେଉଛି ତଥାକଥିତ ସେକୁଲାର୍ ବା ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଜନୀତି—ଯାହା ତୋଷଣ, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭିଟୋ, ମନୋମୁଖୀ ଆକ୍ରୋଶ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମନରେ ଗ୍ଲାନି ଭରିବା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା।
ବଙ୍ଗଳା ସେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ecosystem) କୁ ପଞ୍ଚର କରିଦେଇଛି।
ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟକୁ କେବେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ-ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିର ବୌଦ୍ଧିକ ଦୁର୍ଗ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଉଥିଲା, ସେହି ରାଜ୍ୟ ଏବେ ଏଭଳି ଏକ ଜନାଦେଶ ଦେଇଛି ଯାହା କହୁଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଭୋଟର ନିଜର ସଭ୍ୟତାଗତ ପରିଚୟକୁ ନେଇ ଆଉ ଆଦୌ ଅନୁତପ୍ତ ବା କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥୀ ନୁହନ୍ତି। ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ନାମରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ଦବାଇ ଦିଆଯିବାକୁ ଭୋଟର ଆଉ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନାହାନ୍ତି।
ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଦେଖନ୍ତୁ, ତାମିଲନାଡୁରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି।
ଡିଏମକେ (DMK), ଯାହା ସନାତନ-ବିରୋଧୀ ସ୍ଲୋଗାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା, ତାହା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି। ଡିଏମକେ ନେତାମାନେ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ (INDIA) ବ୍ଲକ୍ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ମେଣ୍ଟର ଭାଙ୍ଗିବା ନୁହେଁ। ଏହା ସମଗ୍ର ବିଜେପି-ବିରୋଧୀ ସାମ୍ମୁଖ୍ୟର ବୈଚାରିକ ବିଘଟନର ଆରମ୍ଭ।
‘ଇଣ୍ଡି’ (INDI) ମେଣ୍ଟ କେବେ ବି ଚିନ୍ତାଧାରାର ମେଣ୍ଟ ନଥିଲା। ଏହା ଥିଲା ଭୟର ଏକ ମେଣ୍ଟ।
ମୋଦୀଙ୍କ ଭୟ।
ବିଜେପିର ଭୟ।
ଆରଏସଏସର ଭୟ।
ଏଭଳି ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟରର ଭୟ, ଯିଏ ଏବେ ନିରବ ରହିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି।
ଏଭଳି ଏକ ଭାରତର ଭୟ, ଯିଏ ପରିବାରବାଦୀ ଶାସକ, ଦ୍ରାବିଡ଼ ଅଭିଜାତ ଶ୍ରେଣୀ, ବାମପନ୍ଥୀ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଏବଂ ଡ୍ରଇଂ-ରୁମ୍ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାବାଦୀଙ୍କ ଠାରୁ ଆଉ ଜ୍ଞାନ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ।
ସେହି ଭୟ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଏକାଠି ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଭୟ କେବେ ବି ଏକ ଜାତୀୟ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି (national vision) ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
ବିଜେପି ପ୍ରତି ଘୃଣା ଛଡ଼ା ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ସହ ମମତାଙ୍କର କୌଣସି ସାଧାରଣ ସମାନତା ନଥିଲା। କେବଳ ସୁବିଧାବାଦ ଛଡ଼ା କଂଗ୍ରେସ ସହ ଡିଏମକେର କୌଣସି ସମାନତା ନଥିଲା। ନିଜର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାର ଏକ ନିରାଶାଜନକ ପ୍ରୟାସ ଛଡ଼ା ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସହ କଂଗ୍ରେସର କୌଣସି ସମାନତା ନଥିଲା। ସମଗ୍ର ସଂରଚନାଟି କାହାକୁ ଅଟକାଇବାର ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା, କିଛି ଗଠନ କରିବାର ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନୁହେଁ।
ଏବେ ସେହି ସଂରଚନାରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଭାରତରେ ତଥାକଥିତ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଜନୀତିର ପୁରୁଣା ସ୍ତର ମଧ୍ୟ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବ।
କାରଣ ଆସନ୍ତୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବା: ଭାରତରେ ଏଭଳି କୌଣସି ସ୍ୱାଭାବିକ ଗଣ-ରାଜନୀତି ବାକି ନାହିଁ ଯାହା ସନାତନ ଧର୍ମକୁ ଗାଳି ଦେଇ, ହିନ୍ଦୁ ରୀତିନୀତିକୁ ପରିହାସ କରି, ମନ୍ଦିରକୁ ଅପମାନିତ କରି ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ହଠାତ୍ ପଇତା ପିନ୍ଧି ଜିତିପାରିବ। ସେହି ଯୁଗର ଅବସାନ ଘଟୁଛି।
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଆଗାମୀ ୧୦୦ ବର୍ଷ ଏହା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବ ଯେ କିଏ ନିଜ ମାଟି ସହ ଅଧିକ ଜଡ଼ିତ, ଅଧିକ ସଭ୍ୟତାଗତ ଭାବେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଏବଂ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ହିନ୍ଦୁ-ଚେତନା ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଖାଯାଇପାରୁଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଏବେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏକ ‘ହିନ୍ଦୁ-ପ୍ରଥମ’ (Hindu-first) ଦଳ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।
କିଛି ଲୋକ ଏହାକୁ ଅନାଡ଼ି ଭାବେ କରିବେ। କିଛି ଲୋକ ବାହ୍ୟ ରୂପରେ କରିବେ। କେହି ମନ୍ଦିର ପରିଦର୍ଶନ କରିବେ। କେହି ଶାସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଧାର କରିବେ। କେହି ହଠାତ୍ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଖୋଜି ପାଇବେ। କେହି ହଠାତ୍ ମନେ ପକାଇବେ ଯେ ତାଙ୍କ ଆଈ/ଜେଜେମା ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଥିଲେ। କେହି କେହି ଏମିତି ଅଭିନୟ କରିବେ ସତେ ଯେମିତି ସେମାନେ କେବେ ସନାତନକୁ ଅପମାନିତ ହିଁ କରିନଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକ ସମସ୍ୟା ରହିଛି।
ସେହି ବୈଚାରିକ ସ୍ଥାନ (ideological space) ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଅଧିକୃତ ହୋଇସାରିଛି।
ଆରଏସଏସ (RSS) ଏବଂ ବିଜେପି (BJP) କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଋତୁର ପୋଷାକ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ନିଜର କ୍ୟାଡର, ଶୃଙ୍ଖଳା, ବଳିଦାନ, ବୈଚାରିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା, ମନ୍ଦିର ଆନ୍ଦୋଳନ, ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସାହସର ସହ ନିଜ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରଖି ଏହି ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଶାସକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପରିହାସ କରାଯାଉଥିଲା।
ଆପଣ ୫୦ ବର୍ଷ ଧରି ହିନ୍ଦୁ ରାଜନୀତିକୁ ଗାଳି ଗୁଲଜ କରି ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନ ଚକ୍ରରେ ତାର ମାଲିକ ହେବାକୁ ଆଶା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସେଥିପାଇଁ ବିଜେପି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାର ସହ ଭୋଟ୍ ମାଗିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ଶହେ ବର୍ଷ ଲାଗିଯାଇପାରେ। କାରଣ ସଭ୍ୟତାଗତ ରାଜନୀତିରେ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ରାତାରାତି ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଶିବସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ବାଲାସାହେବ ଠାକରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ହିନ୍ଦୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହା ଥିଲା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, ଆବେଗପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିଜ ମାଟି ସହ ଜଡ଼ିତ। ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ବିଜେପି-ବିରୋଧୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ସେହି ଉତ୍ତରାଧିକାରକୁ ସଉଦା କରିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିଥିଲେ ତାକୁ ହିଁ ଶେଷ କରିଦେଲେ।
ତାହା ହିଁ ଆଜି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ପାଇଁ ଚେତାବନୀ।
ଆପଣ ନିଜର ବୈଚାରିକ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଆପଣ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ ପରିଚୟ ଉଧାର ନେଇ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପରେ ପୁଣି ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର କପଟତାକୁ ଫେରିଯାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
ବଙ୍ଗଳା ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଖାଇଛି। ତାମିଲନାଡୁ ଫାଟ ଦେଖାଇଛି। ଆତଙ୍କ ଏବେ ସୁନିଶ୍ଚିତ।
ତଥାକଥିତ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ସହମତିର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟୁଛି।
ନୂତନ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ହେବ ହିନ୍ଦୁ-ଚେତନା ସମ୍ପନ୍ନ, ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦୃଢ଼, ସଭ୍ୟତାଗତ ଭାବେ ନିଜ ମାଟି ସହ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ।
ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଆଗରୁ ବୁଝିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛନ୍ତି।
ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ପରିହାସ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଏହାର ନକଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ବିତାଇବେ।
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସନାତନକୁ ଗାଳି ଦେବା ଉପରେ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୀତି ଗଢ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆବିଷ୍କାର କରିବେ ଯେ ଭାରତ ଅନେକ ଜିନିଷ କ୍ଷମା କରିଦିଏ, କିନ୍ତୁ ସଭ୍ୟତାଗତ ଅପମାନକୁ କେବେ ଭୁଲେ ନାହିଁ।
ମହେଶ ଜେଠମାଲାନୀ
@JethmalaniM
ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ (ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ)