ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ: ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଏପରି ଜଣେ ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଅହିଂସାକୁ ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ କରିଥିଲେ।
ଚମ୍ପାରଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ, ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଦାଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା ଏବଂ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ।
ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସନାତନ ଧର୍ମର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟେତା ଥିଲେ।
ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ସନାତନୀ ହିନ୍ଦୁ ମାନୁଥିଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ସେବା ତଥା ଆତ୍ମସଂଯମକୁ ଧର୍ମର ଆଧାର ବୋଲି ମାନୁଥିଲେ।
ସେ ‘ହିନ୍ଦ୍ ସ୍ୱରାଜ’, ‘ସତ୍ୟର ପ୍ରୟୋଗ’ (My Experiments with Truth) ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁସ୍ତକସବୁ ଲେଖିଥିଲେ।
ସେ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ଗୁଜରାଟୀ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ ସେ ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍’, ‘ୟଙ୍ଗ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଏବଂ ‘ହରିଜନ’ ଭଳି ପତ୍ରିକା ମାଧ୍ୟମରେ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଜାତୀୟ ଚେତନାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ।
ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଉଚ୍ଛେଦ, ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ, ସ୍ୱଦେଶୀ ଏବଂ ସମାଜସେବା ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଅଭିଯାନ ଥିଲା।
ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାର ସତ୍ୟ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ଲୋକକଲ୍ୟାଣର ଆଦର୍ଶର ଏକ ଆଧୁନିକ ଉଦାହରଣ ସାଜିଥିଲା।
ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣାଯାଇଥିବା ସନାତନ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଅହିଂସାକୁ ସମାଜ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ମାନୁଛି