ନ୍ୟୁୟର୍କ, ଆମେରିକା। ନ୍ୟୁୟର୍କସ୍ଥିତ ମ୍ୟାଡିସନ୍ ସ୍କୋୟାର ଗାର୍ଡେନ୍ରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୯ ତାରିଖରେ ଆମେରିକାନ୍ ହିନ୍ଦୁଜ୍ ଫର୍ ଏଙ୍ଗେଜମେଣ୍ଟ ଆଣ୍ଡ୍ ଡାଏଲଗ୍ (AHEAD) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ “ୟୁନିଭରସାଲ୍ ୱାନ୍ନେସ୍ ସେଲିବ୍ରେସନ୍” କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ)ର ସରସଂଘଚାଳକ ଡ. ମୋହନ ଭାଗବତ ଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆମେରିକା, ଅର୍ଥାତ୍ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ସ ଅଫ୍ ଆମେରିକା ବିଷୟରେ କଥା ହେଉ, ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ପ୍ରାୟତଃ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ – “ପ୍ଲୁରାଲିଜିମ୍” (ବହୁଳତାବାଦ)। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଭାରତ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉ, ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ବାକ୍ୟାଂଶ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ – “ୟୁନିଟି ଇନ୍ ଡାଇଭରସିଟି” (ବିବିଧତାରେ ଏକତା)। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକତା ଏବଂ ବିବିଧତା, ଉଭୟ ତା’ର ଡିଏନ୍ଏରେ ଅଛି।
ସରସଂଘଚାଳକ ଜୀ କହିଥିଲେ, “ରାଷ୍ଟ୍ର କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ଏକକ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସଂରଚନାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।” ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକ ନିୟତି ଥାଏ, ଯାହାକୁ ତାହାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତକୁ ଯେଉଁ ନିୟତି ମିଳିଛି, ତାହା ହେଉଛି ବିବିଧତାରେ ଏକତାର ସତ୍ୟକୁ ସାକାର କରିବା ଏବଂ ସମୟ-ସମୟରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକତ୍ୱର ବୋଧ କରାଇବା।
ସେ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ଏକ ଏବଂ ବିବିଧତା କାରଣରୁ ଆମର ସେହି ଏକତା ଆହୁରି ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ବିବିଧତାର ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍, ତାହାର ସମ୍ମାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ତାହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ସହିତ, ଆମକୁ ଏହି ଏକତ୍ୱର ଭାବନାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିବାକୁ ହେବ।”
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ର କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ଶବ୍ଦର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଖରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ସନ୍ଦେଶ, ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଶନ୍ ଏବଂ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିୟତି ଥାଏ।
ସରସଂଘଚାଳକ ଜୀ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରବୃତ୍ତି ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପ୍ରବୃତ୍ତି କହେ – “ବଞ୍ଚ ଏବଂ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଦିଅ।” ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତି କହେ – “ବଞ୍ଚ ଏବଂ କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ଆମ କଥା ମାନିବେ।” “ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି, ‘ଯଦି ଆପଣ ଆମ କଥା ମାନିବେ, ତେବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିବୁ’। ରକ୍ଷାକୁ ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ‘ରକ୍ଷଣ’ କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ମାନନ୍ତି।”
ଏହାର ବିପରୀତରେ, ସେ ଏପରି ଏକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ ନାହିଁ ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କ କଥା ମାନୁଛି କି ନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଛି କି ନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ ଭାବୁଛି କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ଉପଯୋଗୀ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ଆମେ ସମସ୍ତେ ମଣିଷ। ଆମକୁ ଜୀବନକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ଆମକୁ ଭ୍ରାତୃଭାବ ସହିତ ରହିବାକୁ ହେବ।
ସରସଂଘଚାଳକ ଜୀ କହିଥିଲେ, “ଭୌତିକ ଭିନ୍ନତା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ବିବିଧତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆମ ଭିତରେ ଏପରି କିଛି ଅଛି, ଯାହା ସମାନ। ଆମେ ଏକ-ଅନ୍ୟର।”