କାଶୀ। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ, କାଶୀ ମହାନଗର ଦ୍ୱାରା ଚୌକାଘାଟସ୍ଥିତ ଗିରିଜା ଦେବୀ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂକୁଳର ସଭାଗୃହରେ ସଂଘ ଶତାବ୍ଦୀ ବର୍ଷ ନିମନ୍ତେ ଆୟୋଜିତ ପ୍ରମୁଖଜନ ସଂବାଦ-ସଂଗୋଷ୍ଠୀରେ ମୁଖ୍ୟ ବକ୍ତା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ସହ ସରକାର୍ଯ୍ୟବାହ ଡ. କୃଷ୍ଣ ଗୋପାଳ ଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ଭାରତର ମୌଳିକ ଦର୍ଶନକୁ ମାନୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଗଠନ। ନିଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧିଷ୍ଠାନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି ଯୁଗାନୁକୂଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ସମାଜରେ ସଂଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟ ସଂଘ କରୁଛି। ହିନ୍ଦୁ ସମାଜ ବିଶ୍ୱକୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ଏକମାତ୍ର ଆଧାର, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜକୁ ନିଜ ଘର ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବାକୁ ହେବ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୦୦ ବର୍ଷର ସଂଘ ଯାତ୍ରା ରୋଚକ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର। ଯଦିଓ ଏହି ସମୟଖଣ୍ଡରେ ସଂଘକୁ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ତଥାପି ସଂଘ ଯୁଗାନୁକୂଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସମାଜକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଗଣିତ, ଗ୍ରହ ଗତି, ବସ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସ, କୃଷି, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ମାନବ ଶରୀର ରଚନା ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଶ୍ୱରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲା। ନାଳନ୍ଦା, ବିକ୍ରମଶିଳା, ତକ୍ଷଶିଳା ଭଳି ବିଶ୍ୱ ବିଖ୍ୟାତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାରତରେ ଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଭାରତର ଯୋଗଦାନ ଥିଲା। ମାନବୀୟ ମସ୍ତିଷ୍କର ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତମ କୃତି ହୋଇପାରେ, ସେସବୁ ଭାରତରେ ତିଆରି ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଶସ୍ୟ ଶ୍ୟାମଳା ଭୂମି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଗ୍ରସ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ପୂଜନୀୟ ଡ. କେଶବ ବଳିରାମ ହେଡଗେୱାର ଜୀ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ – ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ମନରେ ଦେଶଭକ୍ତି ଭାବର ଜାଗରଣ କରିବା, ଦ୍ୱିତୀୟ – ସମାଜ ଜୀବନରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ତୃତୀୟ – ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ତାହା ଅନୁରୂପ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଥିଲା ଯେ ଭାରତୀୟମାନେ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଏବଂ ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ବାହାରୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଡ. ହେଡଗେୱାର ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସହ ସରକାର୍ଯ୍ୟବାହ ଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଜି ୯୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଶାଖା ଏବଂ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୟଂସେବକ ଏକ ସମାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଦେଶହିତରେ ନିଜର ସମୟ ଦେଉଛନ୍ତି। ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ଅନେକ ସଂଗଠନ ଚଲାଉଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟା ଭାରତୀ, ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ମଜଦୁର ସଂଘ, ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଭାରତୀ, ବନବାସୀ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ବନବାସୀ କଲ୍ୟାଣ ଆଶ୍ରମ ଭଳି ଅନେକ ସଂଗଠନ ସମାଜର ବିଷମତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ସେ ଉପଭୋକ୍ତାବାଦୀ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅସହିଷ୍ଣୁତାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ। ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସାର ସମାଧାନ କରିବା ସହ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ସହ ସରକାର୍ଯ୍ୟବାହ ଜୀ କହିଥିଲେ ଯେ ୧୯୪୭ରେ ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଦେଶ ମାନୁଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଷ୍ଠି ରହିପାରିବ ନାହିଁ, ସେହି ଦେଶ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଯାତ୍ରା ଅବିରତ ଜାରି ରହିଛି। କୋରୋନା କାଳରେ ଭାରତ ଏକମାତ୍ର ଦେଶ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ ଖାଦ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା।
ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି, ଯିଏ ଏହି ଦେଶକୁ ମାତୃଭୂମି ମାନନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମତ-ପନ୍ଥ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ରୁହନ୍ତି। ହିନ୍ଦୁ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧିଷ୍ଠାନ ଯାହା ଅନନ୍ତ ବିବିଧତାକୁ ସାଥୀରେ ନେଇ ଚାଲେ। ଏହା ଏକ “ୱେ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍” (ଜୀବନଶୈଳୀ)। ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସଂଘର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଡ. କୃଷ୍ଣ ଗୋପାଳ ଜୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଡ. ହେଡଗେୱାର ନିଜେ ଦୁଇଥର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ। ଡ. ହେଡଗେୱାର ରାଜଗୁରୁ ଓ ସୁଖଦେବଙ୍କ ଭଳି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସଂଘର ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ୧୯୪୨ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜେଲ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଜେନ୍-ଜି (Gen-Z) କୁ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସଂସ୍କାର ଦେବା ପ୍ରଶ୍ନରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଯୁଗାନୁକୂଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ସଦାସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆତ୍ମୀୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ହେବ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବାସ୍ତବରେ ଧର୍ମ ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ବୋଧ। ଅନ୍ୟପଟେ ଧର୍ମର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିଗ ତାହାକୁ ଗୁଣ ବିଶେଷ ପ୍ରଦାନ କରେ। ମାତୃଧର୍ମ, ରାଜଧର୍ମ, ଜଳର ଧର୍ମ, ବାୟୁର ଧର୍ମ ଇତ୍ୟାଦି ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଧର୍ମର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଧର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ତାହା କେବଳ ମତାନ୍ତରଣ । ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ରାଜେଶ୍ୱର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରଧର୍ମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଶୁଭାରମ୍ଭରେ ମଞ୍ଚାସୀନ ଅତିଥିମାନେ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ କରିଥିଲେ। ନିବେଦିତା ଶିକ୍ଷା ସଦନର ବାଳିକାମାନେ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ଏବଂ ଏକଲ ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ।