ଭାରତ ଭୂମି ଋଷି, ମୁନି ଏବଂ ସନ୍ଥମାନଙ୍କର ଭୂମି ଅଟେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ସମୟ ସମୟରେ ଅନେକ ସନ୍ଥ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ତପ ଓ ବଳରେ ଜୀବନର ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଭାରତୀୟ ଜନମାନସକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଶା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ଏହିପରି ଜଣେ ଋଷି ହେଉଛନ୍ତି ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀ, ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରକୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଚୀନତମ ମହାକାବ୍ୟ ‘ରାମାୟଣ’ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନର ଚିତ୍ରଣ ସହିତ କାଳଗଣନା ପ୍ରଣାଳୀର ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
ଯାହା ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଆମର ମନୀଷୀ କେବଳ ଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ରଖୁନଥିଲେ, ବରଂ ତାଙ୍କୁ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମହାରତ ହାସଲ ଥିଲା। ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ରାମାୟଣରେ ମିଳିଥାଏ।
ଏଥିପାଇଁ ଆମେ କହିପାରିବା ଯେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଆଦିକବି ସହିତ ଏକ ମହାନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଖଗୋଳ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ବେଦ ଉପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାନର ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ସୁଶ୍ରୀ ସରୋଜ ବାଲା ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ସାଥୀରେ ପ୍ଲାନେଟେରିୟମ୍ ତଥା ଷ୍ଟେଲେରିୟମ୍ ନାମକ ସଫ୍ଟୱେୟାରର ପ୍ରୟୋଗ କରି ରାମାୟଣରେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅନେକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ସମୟରେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଯୋଗର ପରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କରାଗଲା।
ଏହା ଜଣାପଡିଛି ଯେ ରାମାୟଣରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନର ଅନେକ ଘଟଣା ସମୟରେ, ଯୋଗ ତଥା କାଳଗଣନା ଆଧାରରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିର ଯେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ତାହା ସଠିକ୍ ଥିଲା।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ବାଳକାଣ୍ଡରେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଗ୍ରହ, ରାଶି ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥାତ୍ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିର ଛଅଟି ଋତୁ ବିତିଯିବା ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନବମୀ ତିଥିରେ ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ କର୍କଟ ଲଗ୍ନରେ ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀରାମ ରଖାଗଲା।
ଶ୍ରୀରାମ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଦୈବୀୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ଶନି ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି—ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ଗ୍ରହ ନିଜ ନିଜର ଉଚ୍ଚ ରାଶିରେ ବିରାଜମାନ ଥିଲେ। ଏଥିସହିତ, ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏକାଠି ଚମକୁଥିଲେ।
ଏହି ସମସ୍ତ ଖଗୋଳୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ଅଯୋଧ୍ୟାର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ରେଖାଂଶ ଆଧାରରେ ଦେଖାଯାଇପାରୁଥିଲା।
ଏହା ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନବମୀ ତିଥି ଥିଲା। ଏହା ସେହି ତିଥି ଏବଂ ସମୟ ଅଟେ, ଯେତେବେଳେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ରାମନବମୀ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ସୁଶ୍ରୀ ସରୋଜ ବାଲାଜୀ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ‘ରାମାୟଣ କି କହାନୀ, ବିଜ୍ଞାନ କି ଜୁବାନୀ’ରେ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିର ପରୀକ୍ଷଣ ଚିତ୍ର ସହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ଏହି କଥା ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ଯେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏହି ମହାକାବ୍ୟର ପ୍ରାମାଣିକତାର ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱୟଂ ରାମାୟଣ ଭିତରେ ହିଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି।
ଆଜିର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସଫ୍ଟୱେୟାରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗଣନାଗୁଡ଼ିକର ପୁଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଆମ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ ଯେ ଯେଉଁ ରାମକଥାକୁ କାଳ୍ପନିକ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକ ଆଧାରରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣାର ସତ୍ୟତାର ପୁଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଦାବି କରାଯାଉଛି, ଯାହାକୁ ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି।
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ରାମାୟଣ କେବଳ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ରଚନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତର ଐତିହାସିକ ଧରୋହର ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ଅବିରଳ ପ୍ରବାହକୁ ସମେତ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହା ଏକ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିବରଣୀ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ବୁଝି ଆମେ ଭାରତର ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଇତିହାସର ଗଭୀରତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ପାରିବା।
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଜୀ ନିଜର ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକରେ ସେହି ସମୟର ଅନେକ ଖଗୋଳୀୟ ସ୍ଥିତି ତଥା ଗ୍ରହ ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ବିଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତିଭା ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ସେହି ସ୍ତରର ଜ୍ଞାନ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଖଗୋଳବିତ୍ ଏବଂ ମହାକାଶ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥାଏ।
ଏହିପରି ଭାବରେ, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହା କହିପାରିବା ଯେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି କେବଳ ଆଦିକବି ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଆଦି ଖଗୋଳ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।