ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ: ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି କେବଳ ଜଣେ କବି ନଥିଲେ, ବରଂ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ତପସ୍ୱୀ, ନୀତିଜ୍ଞ, ଦୟାଳୁ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ, ତପ, କରୁଣା ଏବଂ ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନାର ଏକ ଅନୁପମ ସଂଗମ ଥିଲା।
ରାମାୟଣର ମହତ୍ତ୍ୱ: ରାମାୟଣ ହେଉଛି ମାନବୀୟ ଆଦର୍ଶର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ମହାକାବ୍ୟ, ଯାହାକୁ ମାନବତାର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଆଦର୍ଶ କାବ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଧର୍ମପରାୟଣ ଜୀବନର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଧରୋହର ଅଟେ।
ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ:
- ମହାକବି କାଳାଦାସ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ବାଣୀର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବାରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ତଥା ଆଦିକବି ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି।
- ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୱାନ ବାଚସ୍ପତି ଗ୍ୟାରୋଲାଙ୍କ ମତରେ, ସେ ଆଦିକବି, ମହାକବି, ଧର୍ମାଚାର୍ଯ୍ୟ ତଥା ସାମାଜିକ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗର ଜ୍ଞାତା ଥିଲେ।
- ଆର.ଏସ୍.ଏସ୍-ର ଦ୍ୱିତୀୟ ସରସଂଘଚାଳକ ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଜୀଙ୍କୁ ମାନବୀୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ଚରମ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଆଦର୍ଶ ମାନବ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।
- ଶ୍ରଦ୍ଧେୟ ଦତ୍ତୋପନ୍ତ ଠେଙ୍ଗଡ଼ିଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ, ଆଚାର-ବିଚାର, କର୍ମ, ବ୍ରତ, ନିୟମ ଏବଂ କଳ୍ପନା ଉପରେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ପ୍ରଭାବ ଗଭୀର ଭାବେ ଅଙ୍କିତ ରହିଛି।