କର୍ତାର ସିଂହ ସରାଭା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ସେହି ଯୁବ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅତି କମ୍ ବୟସରେ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜର ସର୍ବସ୍ୱ ନିୟୋଗ କରିଥିଲେ। ଆମେରିକାରେ ରହି ସେ ଗଦର ପାର୍ଟି ସହିତ ମିଶି ଭାରତକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ଗଦର ପାର୍ଟିର ‘ଗଦର’ ସମାଚାର ପତ୍ର ପ୍ରକାଶନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ସାମିଲ ଥିଲେ ଏବଂ ଲେଖା ଓ ପ୍ରଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରୁଥିଲେ।
ଭାରତ ଫେରି ସେ ସଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ରୋହର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଉପାଡ଼ି ପକାଇବା। ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହି ଷଡ଼ନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ବିପ୍ଳବୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଗଲା। କର୍ତାର ସିଂହ ସରାଭା ମଧ୍ୟ ଧରାପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମକଦ୍ଦମାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ୧୯୧୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ମାତ୍ର ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଏହି ବଳିଦାନ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ଅମର ଛାପ ଛାଡ଼ିଯାଇଛି।