“ରାମ ସିଂହ ପଠାନିଆ — ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢତାର ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିବା ଜଣେ ଅମର ବୀର ସେନାନୀ! ସେ କଟୋଚ୍ ରାଜପୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ହାତମିଶାଇ, ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ, ଇଂରେଜମାନେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଯିବା ପରେ ଏକ କପଟପୂର୍ଣ୍ଣ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ବୀର ରାମ ସିଂହ ପଠାନିଆ ନିଜର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଏବଂ ଧର୍ମକର୍ମରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଇଂରେଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛଳନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦୀ କରି କଳାପାଣି ପଠାଇ ଦେଇଥିଲେ।
ଶେଷରେ, ୧୮୪୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ ମାତ୍ର ୨୪ ବର୍ଷର କୈଶୋର ଓ ଯୌବନର ସୀମାରେ, ଏହି ମହାନ ଦେଶଭକ୍ତ ମାତୃଭୂମିର ସେବା ନିମନ୍ତେ ବୀରଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ଆଜି ଆମେ ଏହି ମହାନ ବୀରଙ୍କ ସାହସ ଓ ବଳିଦାନକୁ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜ୍ଞାପନ କରୁଛୁ।”