ଦତ୍ତୋପନ୍ତ ଠେଙ୍ଗଡ଼ି ଜୀ ଭାରତର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ର ଚିନ୍ତକ, ସମାଜସେବୀ, ଲେଖକ ଏବଂ ସଂଗଠନ ନିର୍ମାତା ଥିଲେ। ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ଜଣେ ସମର୍ପିତ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ ଏବଂ ଜୀବନସାରା ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିଲେ।
ଶ୍ରମିକ, କୃଷକ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଚିନ୍ତନକୁ ଏକ ସଂଗଠିତ ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଭାରତୀୟ ମଜଦୂର ସଂଘ, ଭାରତୀୟ କିଷାନ ସଂଘ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜାଗରଣ ମଞ୍ଚ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ଗଠନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ସନାତନ ଜୀବନ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଏକାତ୍ମ ମାନବ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶର ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ସେ ଜଣେ ପ୍ରଖର ବିଚାରକ ଏବଂ ଲେଖକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ‘ଦ ଥର୍ଡ୍ ୱେ’, ‘ଆୱାର୍ ନେସନାଲ୍ ରିନୋସାନ୍ସ’, ‘ଇଟ୍ସ ଡାଇରେକ୍ସନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଡେଷ୍ଟିନେସନ୍’, ‘ନେସନାଲିଷ୍ଟ ପର୍ସୁଟ୍’ ସମେତ ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାମିଲ ଅଛି। ଦତ୍ତୋପନ୍ତ ଠେଙ୍ଗଡ଼ି ଜୀ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା, ସ୍ୱଦେଶୀ ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତନ, ସାମାଜିକ ସମରସତା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରହିତ ଆଧାରିତ ବିକାଶର ଧାରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ଜୀବନ, ସଂଗଠନ, ବିଚାର ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ସେବାର ସମନ୍ୱୟର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଉଦାହରଣ ଅଟେ।