ସମ୍ଭଲର ଡେମୋଗ୍ରାଫି- ହିନ୍ଦୁ ୧୩ ହଜାରରୁ ୪୭ ହଜାର , ମୁସଲିମ୍ ୨୩ ହଜାରରୁ ୧ ଲକ୍ଷ ୭୧ ହଜାର
ଭଗବାନ କଲ୍କୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି ତାର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ଉପରେ ହିଁ ସମ୍ଭଲରେ ଶାହୀ ଜାମା ମସଜିଦ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ୧୫୨୬ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇତିହାସ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ-ସ୍ମୃତିରେ ଏସବୁ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି। ୪୯୮ ବର୍ଷ ପରେ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧୀନରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ ମସଜିଦର ସର୍ବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସରକାରୀ ଦଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ସେଠାରେ ମୁସଲିମ୍ ଭିଡ଼ ଦଙ୍ଗା କଲା। ଶେଷରେ ପୁଲିସ-ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ସାହସ ଭିଡ଼କୁ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସମ୍ଭଲ ଦଙ୍ଗାର ତଦନ୍ତ କରୁଥିବା ଆୟୋଗଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି – ସମ୍ଭଲର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ବିନ୍ୟାସ ଅର୍ଥାତ୍ ଡେମୋଗ୍ରାଫି।
ରିପୋର୍ଟରେ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ଭଲ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ବିନ୍ୟାସ ୭୭.୬୭% ମୁସଲିମ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବାବେଳେ ହିନ୍ଦୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୨୨% ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ହେଉଛି ସମ୍ଭଲର ପୁଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ କୃଷ୍ଣ କୁମାର ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ପୁଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ ଶ୍ରୀଶଚନ୍ଦଙ୍କ ସେହି ବୟାନ, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ୮୦% ମୁସଲିମ୍ ଏବଂ ମାତ୍ର ୨୦% ହିନ୍ଦୁ ଥିବା କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ସମ୍ଭଲରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ କ୍ରମଶଃ କମ ହେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି, ଏହା ହେଉଛି ସରକାରୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ।
କ’ଣ ସମ୍ଭଲର ଇତିହାସ ସର୍ବଦା ମୁସଲିମ୍-ବହୁଳ ରହିଆସିଛି? ଆୟୋଗ ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ‘ସମ୍ଭଲରେ ହିଂସାର ଇତିହାସ ଏବଂ ଶାହୀ ଜାମା ମସଜିଦର ଇତିହାସ’ ରିପୋର୍ଟର ଅଧ୍ୟାୟ-୩ ର ଶୀର୍ଷକ ହିଁ ଏହା ଅଟେ। ଯେଉଁ ସମ୍ଭଲରେ ଭଗବାନ କଲ୍କୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଥିଲା, ସେହି ସମ୍ଭଲ ଶେଷରେ ମୁସଲିମ୍-ବହୁଳ କିପରି ହେଲା? ମୁସଲିମ୍-ବହୁଳ ହେବା କାରଣରୁ ସେଠାରେ କ’ଣ କ’ଣ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ଆୟୋଗଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଏହି ପରସ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛି।