ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ

ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସେହି ମହାନ୍ ବରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ, ଯାହାଙ୍କ ବିନା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପରିକଳ୍ପନା ଅସମ୍ଭବ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ସିଂହ ପୁରୁଷ, ‘ଉତ୍କଳ କେଶରୀ’ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ।

୧୮୯୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଆଗରପଡ଼ାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଏହି ମହାମନୀଷୀ କେବଳ ଜଣେ ରାଜନେତା ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସୁସାହିତ୍ୟିକ ତଥା ନିର୍ଭୀକ ସାମ୍ବାଦିକ।

ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଥିଲା। ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ତ୍ୟାଗ କରି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଝাঁପ ଦେଇଥିଲେ। ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦେଶମାତୃକାର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେ ବାରମ୍ବାର କାରାବରଣ କରିଥିଲେ।

ସ୍ୱାଧୀନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ। ୧୯୪୬ରୁ ୧୯୫୦ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୫୬ରୁ ୧୯୬୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନ ଭାର ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବମ୍ବେର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜ ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ।

ଆଜି ଆମେ ଯେଉଁ ବିକଶିତ ଓଡ଼ିଶା ଦେଖୁଛୁ, ତାହାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲେ ଡକ୍ଟର ମହତାବ। ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ସହ ମିଶି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣ କରିବା ହେଉ, କିମ୍ବା କଟକରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଏବଂ ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ଭଳି ବୃହତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା—ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହୋଇପଡ଼େ।

ରାଜନୀତିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନ ଭିତରେ ବି ସେ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାମ୍ବାଦିକତାକୁ ଭୁଲି ନଥିଲେ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ ୧୯୨୩ରେ ‘ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର’, ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ‘ଝଙ୍କାର’ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା ‘ଦି ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଟାଇମ୍ସ’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଅହମ୍ମଦନଗର ଦୁର୍ଗ ଜେଲରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ସମୟରେ ସେ ରଚନା କରିଥିଲେ କାଳଜୟୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ‘ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ’। ତାଙ୍କର ଅନବଦ୍ୟ କୃତି ‘ଗାଁ ମଜଲିସ୍’ ପାଇଁ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୮୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଏହି ମହାନ୍ ଜନନାୟକ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ। ଆଜି ସେ ଆମ ଗହଣରେ ନାହାନ୍ତି ସତ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତି ଥିବା ସମର୍ପଣ ଭାବ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଦିନ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିବ।

ଆସନ୍ତୁ, ଆଜିର ଏହି ଅବସରରେ ସେହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଭକ୍ତିପୂତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିବା।

ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ! ଧନ୍ୟବାଦ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *