ଶାରଦା ଲିପିରେ କାଶ୍ମୀରୀ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ପତ୍ରିକା ‘ଶାରଦାଲୋକ’ ଉନ୍ମୋଚିତ
ଧର୍ମଶାଳା। ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଶାରଦା ଲିପିରେ କାଶ୍ମୀରୀ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ପତ୍ରିକା ‘ଶାରଦାଲୋକ’ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଦେହରାସ୍ଥିତ ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ ପରିସରରେ ଏହି ପତ୍ରିକାର ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା। ଉନ୍ମୋଚନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ପ୍ରଫେସର ସତ୍ ପ୍ରକାଶ ବଂସଲ, ହରିୟାଣା ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଏକାଡେମୀର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ତଥା ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର କୁଲଦୀପ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଡ. ଆମ୍ବେଦକର ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରର ସହକାରୀ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଡ. କିସ୍ମତ କୁମାର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି କାଶ୍ମୀରୀ ଭାଷା ଶାରଦା ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହା ଉପରେ ପର୍ସୋ-ଆରବୀୟ ନସ୍ତାଲିକ୍ ଲିପି ଲଦି ଦିଆଯାଇଥିଲା। କାଶ୍ମୀରୀ ଭାଷାଠାରୁ ଏହାର ମୂଳ ଲିପିକୁ ଦୂରେଇ ଦିଆଯିବା ଫଳରେ କାଶ୍ମୀରର ମୂଳ ପରିଚୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ସହ ଏହାର ସାଂସ୍କୃତିକ ନିରନ୍ତରତା ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ‘ଶାରଦାଲୋକ’ ମାଧ୍ୟମରେ କାଶ୍ମୀରୀ ଭାଷାକୁ ତାହାର ମୂଳ ଲିପିରେ ଲେଖିବାର ପରମ୍ପରାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏହି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରକାଶନକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଡ. ଜୟପ୍ରକାଶ ସିଂହ, ସହ-ସମ୍ପାଦକ ସଞ୍ଜୟ ପଣ୍ଡିତା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସମ୍ପାଦକ ଆଦିତ୍ୟ ଅବସ୍ଥୀ ଅଛନ୍ତି।
ଅତିଥିମାନଙ୍କ ମତାମତ
ପ୍ରଫେସର କୁଲଦୀପ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି: “ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ଶାରଦା ଲିପିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି। ‘ଶାରଦାଲୋକ’ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାର ଅନାଲୋଚିତ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି।”
ପ୍ରଫେସର ସତ୍ ପ୍ରକାଶ ବଂସଲ କହିଛନ୍ତି: “‘ଶାରଦାଲୋକ’ର ପ୍ରକାଶନ ଶାରଦା ଲିପିକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ସହିତ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାକୁ ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ବୁଝିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଗତି ଦେବାର ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବନା ଏହି ପତ୍ରିକାରେ ରହିଛି।”
ଡ. କିସ୍ମତ କୁମାର କହିଛନ୍ତି: “ଲିପି ଭାଷା ଓ ଭାବ—ଉଭୟକୁ ଗଢ଼ିଥାଏ। ‘ଶାରଦାଲୋକ’ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଓ ଭାବଧାରାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।”