ଭାରତର ବିକାଶ ଦୃଷ୍ଟି ଭୋଗ ପ୍ରଧାନ ନୁହେଁ, ସଂଯମ ପ୍ରଧାନ ହେବା ଉଚିତ୍ – ରାମଦତ୍ତ ଚକ୍ରଧର ଜୀ

ଭାରତର ବିକାଶ ଦୃଷ୍ଟି ଭୋଗ ପ୍ରଧାନ ନୁହେଁ, ସଂଯମ ପ୍ରଧାନ ହେବା ଉଚିତ୍ – ରାମଦତ୍ତ ଚକ୍ରଧର ଜୀ

ମେରଠ: ଚୌଧୁରୀ ଚରଣ ସିଂହ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କୃତି ଉତ୍ଥାନନ୍ୟାସ (ପଶ୍ଚିମ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ କ୍ଷେତ୍ର)ର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଆୟୋଜିତ ଦ୍ୱିଦିବସୀୟ ‘ଜ୍ଞାନ ସଭା ମେରଠ-୨୦୨୬’ର ଉଦଘାଟନ ଅଧିବେଶନରେ ବିକଶିତ ଭାରତ ନିର୍ମାଣରେ ଶିକ୍ଷାର ଭୂମିକା, ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା, ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣ, କୌଶଳ ବିକାଶ, ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ତଥା ଯୁବପିଢ଼ିର ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ଗଭୀର ମନ୍ଥନ କରାଯାଇଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ରାମଦତ୍ତ ଚକ୍ରଧର ଜୀ, ମୁଖ୍ୟ ବକ୍ତା ଡ. ଅତୁଲ କୋଠାରୀ ଜୀ ଏବଂ ଅଧ୍ୟକ୍ଷୀୟ ଅଭିଭାଷଣରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ପ୍ରଫେସର. ସଙ୍ଗୀତା ଶୁକ୍ଳା ଶିକ୍ଷାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣର ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ସମଗ୍ର ଏବଂ ମୂଲ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।

ବିକଶିତ ଭାରତର ଆଧାର କେବଳ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ଜ୍ଞାନ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ କୌଶଳଯୁକ୍ତ ନାଗରିକ ଅଟନ୍ତି

ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ସହ ସରକାର୍ଯ୍ୟବାହ ରାମଦତ୍ତ ଚକ୍ରଧର ଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେକୌଣସି ଦେଶକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ତା’ର ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମନରେ ଅତୀତର ଗୌରବର ବୋଧ, ବର୍ତ୍ତମାନର ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ସ୍ୱପ୍ନ ରହିବା ଉଚିତ୍। ବିକଶିତ ଭାରତର ପରିକଳ୍ପନା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ଦରକାର। ଭାରତକୁ କେବଳ ଆମେରିକା ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶର ଅନୁକରଣରେ ବିକଶିତ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଜୀବନ-ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଆଧାରରେ ବିକାଶର ମଡେଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ବିକାଶ ଦୃଷ୍ଟି ଭୋଗ ପ୍ରଧାନ ନୁହେଁ, ସଂଯମ ପ୍ରଧାନ ହେବା ଉଚିତ୍। ଭାରତର ବିଶେଷତ୍ୱ ଏହା ରହିଛି ଯେ ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବଜାର ରୂପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ପରିବାର ରୂପରେ ଦେଖିଛି। ‘ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍’ ଏବଂ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ର ଭାବନା ଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତନର ଆଧାର ରହିଛି। ଭାରତ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସର୍ବଦା ମାନବତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରିଆଣିବାର ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଭାରତର ଏହି ମାନବୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। କରୋନା କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଅନେକ ଦେଶକୁ ଟିକା (ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍) ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧର ସହାୟତା ଯାଚିଥିଲା।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଶକ୍ତି କେବଳ ଆର୍ଥିକ ବା ସାମରିକ ସାମର୍ଥ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନୈତିକତା, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ରହିଛି। ଭାରତ ନିଜର ସଭ୍ୟତାର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶକୁ ଗୋଲାମ କରିବାର ପନ୍ଥା ଆପଣାଇ ନଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ବିକଶିତ ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏପରି ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ ହେବା ଉଚିତ୍ ଯାହା ନିଜର ଶକ୍ତିର ଉପଯୋଗ ମାନବତାର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କରୁ।

ସହ ସରକାର୍ଯ୍ୟବାହ ଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିକଶିତ ଭାରତ ନିର୍ମାଣର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାଧ୍ୟମ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷା। ଆଜି ଆମ ପାଖରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଇଞ୍ଜିନିୟର, ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଆମେ ଭଲ ଏବଂ ଚରିତ୍ରବାନ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରୁଛୁ କି ନାହିଁ। ସଂସ୍କାର କେବଳ ବହି ଏବଂ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରୁ ଆସେ ନାହିଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଜୀବନର ଉଦାହରଣରୁ ଆସେ। ଶିକ୍ଷକ ଯେପରି ନିଜେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେହିପରି ଶିଖନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ସଚ୍ଚୋଟତା, ଶୃଙ୍ଖଳା, ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠାର ଉଦାହରଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶକୁ ପ୍ରତି ବ୍ୟକ୍ତି ଆୟ (Per Capita Income) ସହିତ ପ୍ରତି ବ୍ୟକ୍ତି ଚରିତ୍ର (Per Capita Character) ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆଜି ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଚରିତ୍ରର ସଙ୍କଟ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହାର ସମାଧାନ କେବଳ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସମ୍ଭବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏପରି ଏକ ମଡେଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ କୌଶଳ ସହିତ ସମାଜ, ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ମାନବତା ପ୍ରତି ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱକୁ ବୁଝିପାରିବେ। ଯୁବବର୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ଦିଶା ତଥା ସଂସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ।