୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ… ବିସ୍ଫୋରଣର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମି ନଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଲୁଚି ରହିଥିଲା! ![]()
ଜଣେ ଯୁବ ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀ, ମେଜର ଇଆନ କାର୍ଡୋଜୋ (୫ ଗୋର୍ଖା ରାଇଫଲ୍ସ), ଶତ୍ରୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ।
ହଠାତ୍… ଏକ ଶବ୍ଦ ! ଏକ ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାଇନ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ହେଲା।
ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ରକ୍ତ ବୋହିବାର ଲାଗିଲା , ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅସହ୍ୟ ଥିଲା।
ତାଙ୍କୁ ଆହତ ଅବସ୍ଥାରେ ଆଗୁଆ ମେଡିକାଲ୍ ପୋଷ୍ଟକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା।
ତାଙ୍କର ନିଶ୍ୱାସ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ମଳିନ ପଡିଗଲା ।
ସେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଡାକ୍ତର, ଦୟାକରି ମୋତେ କିଛି ମର୍ଫିନ୍ ଦିଅ… ମୁଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହ୍ୟ କରିପାରୁନାହିଁ!”
ଡାକ୍ତର ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ କହିଲେ , “ମର୍ଫିନ୍ ସରିଯାଇଛି। ଅପରେସନରେ ସବୁକିଛି ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଗଲା। ପ୍ରତିଦିନ ଶହ ଶହ ଆହତ ଆସୁଛନ୍ତି।”
ଅଧିକାରୀ ପୁଣି ପଚାରିଲେ, “କିଛି ପେଥିଡିନ୍ ନାହିଁ କି?”
ନା… ତାହା ମଧ୍ୟ ସରିଗଲା!”
ବ୍ୟଥା ଏବେ ଅସହ୍ୟ ଥିଲା।
ଗୋଡ଼ ପ୍ରାୟ ଶରୀର ରୁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ଥିଲା।
ମେଜର କାର୍ଡୋଜୋ ପଚାରିଲେ, “ତେବେ, ଆପଣ କ’ଣ ଏହି ଗୋଡ଼କୁ କାଟିପାରିବେ?”
ଡାକ୍ତର ଅସହାୟ ଭାବରେ କହିଲେ, “ମହାଶୟ, ଶିବିରରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଉପକରଣ ନାହିଁ… କିଛି ଆଉ ବଞ୍ଚି ନାହିଁ!”
ତା’ପରେ ମେଜର ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଟମ୍ୟାନ (ସହାୟକ)ଙ୍କୁ ଡାକିଲେ – ଜଣେ ସାହସୀ ଗୋର୍ଖା ସୈନିକ।
“ମୋର ଖୁକ୍ରି କେଉଁଠି?” ବ୍ୟାଟମ୍ୟାନ ଖୁକ୍ରି ବାହାର କରି ସାହିବଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ସେହି 12-14 ଇଞ୍ଚ ବଙ୍କା, ଭୟଙ୍କର ଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ଖୁକ୍ରି – ଯାହା ଗୋଟିଏ ଆଘାତରେ ଶତ୍ରୁର ମୁଣ୍ଡ ଉଡ଼ାଇ ଦେଇପାରିବ!
ମେଜର ବ୍ୟାଟମ୍ୟାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ,
“ଏହି ଗୋଡ଼କୁ କାଟିଦିଅ!” ଗୋର୍ଖା ସୈନିକ ଥରି ଉଠିଲେ।
ସେ ଗୋର୍ଖାଲିରେ କହିଲେ, “ସାହିବ… ମୁଁ ଏହା କରିପାରିବି ନାହିଁ!”
ତା’ପରେ ମେଜର ଇଆନ୍ କାର୍ଡୋଜୋ ନିଜେ ଖୁକ୍ରି ନେଇଗଲେ…
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଘାତ!
ଖୁକ୍ରି ର ଆଘାତରେ ଗୋଡ଼ର ବଳକା ଅଂଶ ଅଲଗା ହୋଇଗଲା
ରକ୍ତର ଝରଣା ବୋହିବାରେ ଲାଗିଲା , କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ପଥର ପରି ସ୍ଥିର ରହିଥିଲା।
ତା’ପରେ, ଏକ ଶାନ୍ତ, ଥଣ୍ଡା ସ୍ୱରରେ, ସେ ବ୍ୟାଟମ୍ୟାନକୁ କହିଲେ:
“ଏବେ ଏହି ଗୋଡ଼ଟିକୁ ନିଅ… ଏବଂ ଏହାକୁ ପୋତି ଦିଅ।”
ଏହା କେବଳ ଏକ ଗୋଡ଼ ଅଟେ … କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ !”
ଏହା କୌଣସି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ନଥିଲା, ଏହା ପ୍ରକୃତ ଭାବନା ଥିଲା—
ଯେଉଁଠାରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ!
କିନ୍ତୁ କାହାଣୀ ଏଠାରେ ଶେଷ ହୋଇନଥିଲା… ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା।
ବାଂଲାଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଇଆନ୍ କାର୍ଡୋଜୋଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା!
ଏଠାରେ ଏକ ପୁରୁଣା ସେନା ନିୟମ ଥିଲା: ଅକ୍ଷମ କିମ୍ବା ଆହତ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବାଟାଲିୟନକୁ କମାଣ୍ଡ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
“ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ଲଢ଼ିବେ?”
ମେଜର କାର୍ଡୋଜୋ ଏହାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
ସେ ସାତ ବର୍ଷର ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଥିଲେ – ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଲଦାଖର ବରଫାବୃତ ଶିଖରରେ ଏକ କୃତ୍ରିମ ଗୋଡ ସହିତ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ପଛରେ ଛାଡିଦେଲେ।
ଶେଷରେ, ସେ ଇତିହାସ ରଚିଲେ! ସେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ-ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ଯିଏ କେବଳ ଏକ ବାଟାଲିୟନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବ୍ରିଗେଡର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ସେନାର ନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନେକ ଅକ୍ଷମ ଅଧିକାରୀ କମାଣ୍ଡର ହୋଇଥିଲେ –
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେଜର ଡି.ପି. ସିଂହ (ଉଭୟ ଗୋଡ ହରାଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ) ଏବଂ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ବିଜୟ ଓବେରୟ (୧୯୬୫ରେ ଏକ ଗୋଡ ହରାଇଥିଲେ, ପରେ ସେନାର ଉପମୁଖ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ)।
ଆଜି ମଧ୍ୟ, ମେଜର ଜେନେରାଲ ଇଆନ କାର୍ଡୋଜୋ (ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ) ହସିବା-କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି। ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି –
ତାଙ୍କ ନାମ ଏବେ ବି ଗୋର୍ଖାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ “କାର୍ଟୁସ୍ ସାହିବ୍” ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ।
ଏହି କାହାଣୀ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ କଟିଯିବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ…
ବରଂ ଏହା ସାହସ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସର କାହାଣୀ ଅଟେ ।
ଯେଉଁଠାରେ ଶରୀର ଭାଙ୍ଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ମନୋବଳ କେବେ ଭାଙ୍ଗି ନଥାଏ!
ଜୟ ହିନ୍ଦ! ଜୟ ଗୋର୍ଖା!
(ଏହି ଘଟଣାଟି ମେଜର ଜେନେରାଲ ଇଆନ କାର୍ଡୋଜୋଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଭିୟୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ – ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ସାମରିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ!)